حسين مير حيدر
355
معارف گياهى ( فارسى )
ضد كرم شكم و محرّك است و براى اختلالات معده و تحريكات رودهاى تجويز مىشود . در چين ، ژاپن ، كره و تايوان سعد حاصله از گياه C . rotandus ، به عنوان قاعدهآور ، مسكّن ، آرامبخش ، ضد اسپاسم [ ايچى مورا و كاريونه و كيمورا ] و بندآورندهء خونريزى [ كاريونه و كيمورا ] . تجويز مىشود . اين سعد براى معالجهء انواع و اقسام ناراحتىهاى رحمى شامل بند آمدن بىموقع عادت ماهيانه « 1 » و عادت ماهيانه با خونريزى خيلى شديد « 2 » و همچنين براى رفع ناراحتىهاى زايمان مصرف مىشود . ضمنا سعد تونيك ، مقوى معده [ روا ] و نرمكنندهء سينه [ چونگ ] است و براى سوءهاضمه ، نفخ ، بزرگ شدن معده [ چونگ يائوچى و گزيانگفو ] ، تهوع ، ديسانترى [ هاو ] ، درد شكم ، سرماخوردگى ، سرفه [ هو ] و سردرد مفيد است [ ايشى دويا ] . در چين علاوه بر موارد فوق سعد را در جوشاندههاى مختلف به عنوان مدّر و براى معالجهء ناراحتىهاى كبد ، زردى و تببر در مالاريا مصرف مىكنند و آن را براى رفع ميگرن و سرگيجه نيز بسيار سودمند مىدانند و بالاخره داروى مؤثرى براى معالجهء روماتيسم است [ مىنات ] . از سعد مخلوط با داروهاى ديگر براى معالجهء صرع ، سكسكه و رفع ترشحات سوزاكى مهبل استفاده مىشود زيرا براى تصفيهء خون نيز مفيد است . در شبهجزيرهء مالايا غدههاى سعد از چين وارد مىشود و از دود آنكه داخل بينى دميده مىشود براى رفع درد بينى استفاده مىشود [ بركيل ] . در اندونزى به عنوان محرّك و مقوى معده تجويز مىشود و مخلوط با گياه آب قاشق Centella asiatica ) كه شرح آن جداگانه در مجلدات اين كتاب آمده است ) به عنوان مدّر بسيار قوى مصرف مىشود . جوشاندهء سادهء آن ضد كرم شكم و قاعدهآور است . در جاوه براى قطع اسهال مصرف مىشود . در فيليپين جوشاندهء ريشهء آن را براى اسهال خونى مىخورند و در استعمال خارجى روى صورت مىريزند ، براى رفع درد دندان مفيد است . سعد خشك و يا جوشاندهء آن را براى رفع درد معده مىخورند . و امّا سعد كوفى از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى خشك و نسبتا گرم است و از نظر خواص معتقدند كه خوردن آن مدّر است يعنى ترشح ادرار را زياد
--> ( 1 ) . Amenottchea ( 2 ) . Menorrhagia